Çevre Sorunlarının Başlıca Nedenleri | Türk Bilgin

Çevre Sorunlarının Başlıca Nedenleri

Çevre Sorunlarının Nedenleri

Çevre sorunları, Çevreyi meydana getiren temel unsurlarda meydana gelen olumsuzluklar olarak tanımlanır. Çevrenin geleneksel temel unsurları hava, su ve topraktan oluşmaktadır. İnsanların türlü faaliyetleri sonucunda çevrenin sahip olduğu bu değerli varlıkların değişimi ile sorunlar ortaya çıkmaktadır. Çeşitli faaliyetlere bağlı olarak oluşan katı, sıvı, gaz, ses, görüntü ile hava, su ve toprağın kirlenmesi ya da insanların yaşam kali­tesinin olumsuz etkilenmesi çevre kirliliği olarak ifade edilebilir. Sorunların kaynağında esas olarak insan unsuru vardır.

İnsanlar yüzyıllar boyu çevresel değerleri kullanırken ge­lecek kuşaklara bırakacakları çevrenin niteliğinin değişebileceğini düşünmemiş, normal ölçüyü kaçırarak ortak bir varlık olmasının da etkisi ile çevreyi aşırı kullanmışlardır. Çev­re sorunlarını oluşturan önemli faktörler arasında endüstrileşme, kentleşme, nüfus artışı ve hareketleri, doğanın yanlış ve aşırı kullanımı sayılabilir.

Endüstrileşme ya da sanayileşme 18. ve 19. yüzyıllarda önce İngiltere’de ve sonra da Avrupa’da ortaya çıkmış en önemli ekonomik gelişmelerden biridir. 1763’te buharla çalı­şan makinenin icadı sanayi devrimini başlatmış ve makine gücü ile üretim başlamıştır. Sa­nayileşme ile birlikte kitlesel üretimin yaygınlaşması, ticaret hacminin artması, tarıma da­yalı üretim tarzının giderek terk edilmesi, tarım kesiminde çalışanların sanayi sektöründe istihdam edilebilmesi amacıyla şehirlere göçün yaygınlaşmasını beraberinde getirmiştir. Şehirlere gelen nüfusun beslenmesi, barınması için de kentleşme sorunları ortaya çıkmış­tır. Sanayileşme ile birlikte yeni üretim teknikleri, yeni ürünler, yeni tüketici davranışla­rı oluşmuştur. Tarım sektöründe istihdam azalmış, sanayi tesislerinin yaygınlığına bağlı olarak da istihdam yaygınlaşmıştır. Sanayi sektöründe üretime bağlı olarak ortaya çıkan atıklar serbestçe doğal alanlara bırakılmış, onların insanlara, diğer canlılara ve çevreye etkileri düşünülmemiştir. Açılan her yeni fabrika dumanı çevreyi kirletmekte, ulaşım için taşıtların kullanılması çevreyi etkilemektedir. Bu nedenle kentleşme ve sanayileşme süreci ile paralel olmak üzere çevre sorunları da hızla artmıştır. Sanayileşme gelişmiş ülkelerden gelişmekte olan ülkelere de yayılmakta ve bu tür ülkeleri de çevre sorunları etkilemeye başlamış bulunmaktadır. Ortaya çıkan çevre sorunlarının insanların sağlığını etkilediği anlaşıldığında ise ülkeler çeşitli önlemleri alma yoluna gitmişlerdir.

Kentleşme, çevre sorunlarına neden olan ikinci bir faktör olarak görülmektedir. Ta­rıma dayalı üretim modelinden sanayi devrimi ile birlikte göçlerin etkisi ile sanayi mer­kezlerine gelen nüfusun yerleşim ihtiyacı ortaya çıkmış ve kentlerin inşası sürecinde çevreye verilen zararlar göz ardı edilmiştir. Çünkü öncelik, konutların yapılarak işçi sınıfının barınma ihtiyacının karşılanması ve onların fabrikalarda uzun saatler çalışma­larını temin etmekti. Ancak Bu zaman zarfında  gecekonduların aşırı derecede artışı, plansız olarak yapılan yapılar ve altyapı sorunları ortaya çıkmıştır. Ancak kırsal kesimden kentlere doğru yoğunlaşan göçlere bağlı olarak planlı, altyapısı tamamlanmış şehirleşmenin gerçekleştirilememesi çevre sorunlarının oluşu­munu hızlandırmıştır.

Hızlı nüfus artışı ve nüfus hareketleri ya da göçler de çevre sorunlarının artmasına neden olan faktörlerden birisidir. Artan nüfus mal ve hizmetlere olan talebi artırmaktadır. Artan talebi karşılamak daha fazla üretmekle mümkün olmakta ancak artan üretim çev­reye daha fazla kirlilik olarak dönmektedir. Göçler de göç alan bölgelerin yoğunluğuna bağlı olarak çevre sorunlarını etkileyen unsurlardan birini oluşturmaktadır. Göç veren bölgelerde talep azalırken göç alan bölgelerde talep artmaktadır. Böylece, artan nüfu­su beslemek üzere daha fazla tarımsal ürünlere ihtiyaç duyulmakta, yeni tarım alanları oluşturulmakta buna bağlı olarak ise orman alanları azalmaktadır. Ayrıca göç ile birlikte kentlerde sağlıksız, plansız konutların sayısı artmakta, gecekondulaşma önemli bir sorun oluşturmaktadır.

Doğal kaynakların İşlenerek Değerlendirme aşamasında da çevre sorunları ortaya çıkmaktadır. Bilim ve tekniğin ilerlemesi, artan mal ve hizmet talebi, yeni icatlar ile birlikte yeryüzündeki kaynakların yanında yer altı kaynaklarına da yönelim başlamıştır. Yer altında bulunan değerli madenlerin, rezervlerin dikkatli olarak araştırılıp bulunup, bunların çıkarılması, üretim süreçlerinden geçirilerek insanların hizmetine sunulması aşamalarında ortaya çıkan atık­lar, gazlar ise çevre kirliliğinin önemli kaynaklarını oluşturmaktadır.

Yorum

Yorum

Yorum Ekle

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Genel Genel