Hava Kirliliği Nedir?, Nasıl Oluşur ve Nasıl Önlenir? | Türk Bilgin

Hava Kirliliği Nedir?, Nasıl Oluşur ve Nasıl Önlenir?

Hava Kirliliği Nedir?

Hava bir çevresel değer olup saf kamu malı olarak kabul edilmektedir. Bilindiği gibi hava, atmosferi meydana getiren gazlardan oluşmaktadır. Hava bütün canlıların yaşam kayna­ğıdır. Bu nedenle havanın niteliğinin değişimine izin verilmemesi gerekir.

Havanın niteli­ğinin bozulması, kaynağı belli olan ve olmayan (hareketli) kirleticilerin havaya karışımı ile oluşmaktadır. Havaya karışan kirletici unsurlar ile birlikte onların atmosferde geçirdikleri çeşitli kimyasal tepkimeler havanın niteliğini etkilemektedir. Kirleticilerin yoğunluğu bel­li bir düzeyi aştığında ise canlılara zarar verici hâle gelmektedir. Diğer bir deyişle hava kirliliği, atmosferde oluşan toz, gaz, duman, su buharı, koku gibi kirleticilerin insanlara ve diğer canlılara zarar verici hâle gelmesidir. Hava kirliliği sınırları aşan bir uluslararası sorun olup onunla etkin mücadele için uluslararası düzeyde ortak politikalar oluşturmak ve uygulamak gerekmektedir. Hava kirliliğinin nedenleri arasında kentleşme ve sanayi­leşmenin önemli bir yeri vardır. Kentleşme ile birlikte nüfus yoğunluğu artmakta, gecekondulaşma yaygınlaşmakta, kalitesiz yakıt türleri kullanılarak ısıtma sistemleri oluştu­rulmakta, bunlar da hava kirliliğini artırmaktadır.

Kentleşme ile birlikte ulaşım biçimleri değişmekte, taşıt sayısı artmakta ve taşıtların egzozlarından çıkan gazlar hava kirliliğini arttırmaktadır. Örneğin, 1952 yılında Londra’da hava kirliliği 4000 kişinin ölümüne yol açmıştır. Sanayinin gelişimi ile beraber çevreye salman atıklar, yüksek ısı nedeniyle at­mosfere salman gazlar, doğanın kullanımına bağlı olarak hava kirliliğine yol açmaktadır. Sanayi tesislerinin yanlış yer seçimi, atıklarının teknik önlemler alınmadan salınması, bu tesislerde kullanılan yakıtlar önemli kirlilik kaynağını oluşturmaktadır. Ayrıca hava kirliliği, insan sağlığını etkilemekte, çeşitli solunum yolu hastalıklarına, akciğer kanse­rine ve psikolojik sorunlara yol açmaktadır. Hava kirliliği, bitkileri, orman varlıklarını ve özellikle doğada yaşayan hayvan varlığını da olumsuz etkilemektedir. Kirli hava, iklimleri etkilemekte, atmosferde biriken gazlar sonucunda sera etkisi oluşturarak küresel ısınma sorununu oluşturmaktadır.

Sera gazı etkisi ile ozon tabakasının zarar görmesi de başka bir küresel sorun olarak bilinmektedir. Dünya Sağlık Örgütü, küresel düzeydeki hastalıkların yüzde 23’ünün çevre sorunlarından kaynaklandığını, yılda 2 milyon insanın hava kirliliği nedeniyle öldüğünü bildirmektedir. 2004 yılı verilerine göre, Türkiye’deki ölümlerin yüz­de 2 Tinin çevre sorunlarına bağlı olarak gerçekleştiği ileri sürülmektedir. Günümüzde hava kirliliği sorunu sadece ulusal değil, küresel bir sorun olarak görülmekte ve her ül­kenin çözüme katkı yapması hayati önem arz etmektedir. Hava kirliliğinin sera gazları­nın yoğunluğuna bağlı olarak küresel iklim değişimine yol açması nedeni ile 1997 yılında Japonya’nın Kyoto kentinde Birleşmiş Milletler gözetiminde imzalanan ve 2005 yılında yürürlüğe giren Kyoto Protokolü ile gelişmiş ülkelerin sera gazı salınmalarının 1990 düze­yine indirilmesi amaçlanmıştır.

Yorum

Yorum

1 Yorum

Yorum Ekle

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Genel Genel